Spinof is een
samenwerkingsverband in Noord Friesland en N.W. Groningen waarin akkerbouwers
samenwerken met mechanisatie- en loonbedrijven, toeleveranciers, afnemers en de
Proefboerderij Kollumerwaard. Spinof is in 2002 opgericht nadat tijdens een
voorlichtingsavond akkerbouwers overtuigd waren van de kansen om via een
project tot een beter rendement te komen.
Automatisering biedt
tegenwoordig de kans om goede en minder goede stukken in een perceel exact te
bepalen en vast te leggen. Door vervolgens op basis van deze feiten de grond te
gaan bewerken lijkt een betere en homogenere opbrengst goed mogelijk. Het
verbeteren van de bodemkwaliteit is voor de leden van Spinof dan ook een
belangrijke doelstelling.
Aanleiding
In het verleden is het
landschap door aanslibbing ontstaan. Zware en lichte klei wisselen elkaar
af. Na de ruilverkaveling zijn deze
patronen vaak verstoord: de percelen zijn groter geworden. Verder lijdt de bodemkwaliteit
soms onder zware regenval en de inzet van zware machines. Pleksgewijs kunnen hier zaken worden
verbeterd. De plekken kunnen worden bepaald met GPS (Global Positioning
System), hetzelfde systeem dat veel auto’s tegenwoordig naar de plaats van
bestemming loodst.
Uniek
Het project is uniek voor
Nederland doordat een aantal nieuwe methodes met elkaar worden gecombineerd.
Crop scanning (opbrengstbepaling) is een nieuwe methode die de laatste jaren in
Amerika en Duitsland is ontwikkeld, maar in Lauwersland voor 2002 nog niet werd
toegepast.
Met behulp van het Pandorra
systeem worden de mineralen in de bodem gemeten. Het systeem is ontwikkeld door
de Rijksuniversiteit Groningen en is nog nergens op deze wijze in de
akkerbouwpraktijk ingezet.
Uniek is ook het combineren
van de opbrengstgegevens, die worden verkregen door Crop Scanning, met
Pandorra. Met de gegevens wordt het mogelijk op detailniveau aanpassingen te
doen op het gebied van grondbewerking, bemesting, planten, poten, zaaien,
ziektemanagement en bespuitingen.
De combinatie van bedrijven
uit de verschillende schakels uit de productiekolom die (bottom up!) in het
project samenwerken is eveneens uniek.
Resultaten
Spinof heeft geďnvesteerd in
de aanschaf van meetapparatuur om de opbrengsten in graan vast te leggen. Vervolgens is de minerale toestand van de
bouwvoor in kaart gebracht. Door een combinatie van deze gegevens kan
kunstmest, organische mest, compost, enz. worden gestrooid afgestemd op de
bemestingstoestand in het veld. Het jaar
2003 is vooral gebruikt om bestaande apparatuur hiervoor aan te passen. Er is daarna op diverse percelen
locatiespecifiek bemest.
In 2003 is in een
praktijkproef gebleken dat de opbrengsten in aardappels een relatie hebben met
de opbrengsten in graan. In een gedeelte
waar graan in 2002 een topopbrengst had, werd het jaar daarop ook een hoge
aardappelopbrengst gemeten. Binnen het perceel bedroeg het verschil maximaal
30%.
In 2005 wordt door de
akkerbouwers opnieuw gekeken naar de verschillen in opbrengst bij
pootaardappels. Daarvoor is samen met Machinefabriek Miedema een nieuwe
vierrijige plantmachine ontwikkeld. Voor het tweede jaar variëren de
plantafstanden binnen het perceel afhankelijk van de zwaarte van de grond. Doel
is een betere sortering: meer hoogwaardig pootgoed in de juiste maat. In
2004 waren deze verschillen positief:
een betere maatverdeling geeft een verbetering van het economisch rendement.
Voor broccoli wordt dit jaar
op twee percelen eveneens plaatsspecifiek de plantafstand gevarieerd. Daarvoor
is een bestaande plantmachine aangepast.
Steeds is DGPS essentieel om
de exacte locatie te kunnen bepalen.
Voor veehouders is een nieuw
onderdeel gestart gericht op weidevogelbeheer.
Kennisverwerving
Spinof werkt graag samen met
anderen. De inzet van Spinof is dat door een combinatie van praktische kennis
en moderne technologie toepassingen worden ontwikkeld voor de primaire
sector. Doel is om te komen tot
verbeteringen in de beheersing van het bedrijfsproces en rendementsverhoging
van de primaire sector op diverse terreinen. Bij het opstarten van het project
is daarom bewust gezocht naar bedrijven die deze kennis kunnen en willen
inbrengen. Geconstateerd is dat er via dit netwerk al vele nieuwe contacten
zijn ontstaan die voor het vervolg van dit project zeer waardevol kunnen zijn.
De belangstelling strekt zich
uit tot het buitenland: zo zijn er studiereizen ondernomen naar Schotland (2003) en Duitsland (2005).
Partners in het project
- Akkerbouwers:
D. Anema, Nes; D. Bierma, Waaxens; Mts.
Claassen, Vierhuizen; K. van Dijk Anjum; D. Seepma, Oosternijkerk; J. Holwerda,
Lioessens; T. de Jong, Paessens; G.J.
Duisterwinkel, Vierhuizen; F. van der Zee, Anjum, Kweekbedrijf Mansholt,
Vierhuizen.
- SPNA,
Proefbedrijf Kollumerwaard te Munnikezijl;
-
AGRIWARE , Partners in Precisie Landbouw, Meeden;
Ondersteuning automatisering primaire sector.
-
The Soil Company, Groningen.
Gespecialiseerd in het karteren van landbouwgrond d.m.v.
gammastraling.
-
HZPC Holland B.V., Joure.
Gespecialiseerd
exportbedrijf voor pootaardappels. Inbreng van vaktechnische informatie
- Holland Crop B.V., Oosternijkerk; onderdeel van exporteur
Bakker Barendrecht.
Gespecialiseerd in de handel en verpakking van groenten en daardoor goed
bekend met de eisen van de detaillisten.
- Mijno
van Dijk Mechanisatie B.V., St. Annaparochie en Drimec Oosternijkerk.
Mechanisatiebedrijf en contactpersoon naar Louis Nagel B.V., Nijmegen en
importeur John Deere. John Deere heeft het Agro Management Systeem (AMS)
ontwikkeld. Spinof gebruikt dit systeem voor de opbrengstbepalingen.
- DSD
te Dokkum, brengt bodem- en teelttechnische kennis in. Deze kennis is o.a.
verkregen door onderzoek bij grote chemieconcerns. Verder uit eigen onderzoek
dat wordt uitgevoerd door Innoventis B.V. te Emmeloord. DSD is aandeelhouder
van Innoventis.
-
Loonbedrijf F. Visser, Wierum.
Loonbedrijf
Visser voert de opbrengstbepalingen in graan uit. Deze opbrengsten worden
vertaald naar de kwaliteit van de grond. Via loonbedrijf Visser kan kunstmest
worden gestrooid met DGPS. Met andere woorden: specifiek afgestemd op de
behoefte in het perceel.
- Loonbedrijf Mts. Hoekstra,
Hantumhuizen.
Mts. Hoekstra heeft geďnvesteerd in mestdoseerapparatuur zodat drijfmest, vaste organische mest, maar ook kalk gedoseerd en locatiespecifiek kan worden verspreid. Veel veehouders maken gebruik van parallel tracking: zonder overlap of zonder stukken over te slaan nauwkeurig drijfmest uitrijden.
Dit jaar is er een stagiare
van het Van Hall Instituut te Leeuwarden actief.
Inlichtingen en Coördinatie
De coördinatie van het
project verloopt via de heer Dirk Osinga, werkzaam bij AOC Friesland.
Voor nadere inlichtingen kunt
u bij hem terecht: 058-2534000, 06-22375137 of d.osinga@ca.aocfriesland.nl